• Portretkunstenaar Gemma van Gelder in haar atelier te midden van haar werk.

    Tekst: Sylvia van Essen. Foto: Johan van Gelder.

De kunst van Zaanse kunstenaars: Gemma van Gelder

ZAANSTREEK Kunst is een product van creatieve menselijke uitingen, bedoeld om de zintuigen te prikkelen. In de Zaanstreek wonen en werken veel kunstenaars. De Zaankanter laat u deze week kennismaken met: portretschilder Gemma van Gelder.

In pakhuis De Wildeboer op de Dubbele Buurt in Wormerveer heeft portretschilder Gemma van Gelder op de verdieping een imposant atelier met uitzicht op de Zaan. ,,Toen mijn man en ik dit gemeentelijk monument 25 jaar geleden kochten hebben we de zoldervloer verwijderd. De hoogte had ik nodig voor mijn schildersezel, anders kon ik 'm niet verstellen,'' steekt Gemma meteen van wal als we haar atelier betreden. ,,Tijdens die verbouwing is hier ook de eerste overzichtstentoonstelling van de eerste atelierroute van Tengel (Zaanse kunstenaarsstichting, red.) gehouden. Het was toen nog een houten pakhuis zoals het oorspronkelijk in 1731 gebouwd was.'' Het pakhuis is veranderd in een prachtig woonhuis met het grootse atelier.

Overal in het huis hangen portretten en vrij werk van Gemma en haar man Johan, ook kunstenaar. Maar beide creatievelingen hebben een apart atelier. ,,Kijk, er staan nu twee opdrachten klaar om opgehaald te worden. Ik heb de portretten al ingelijst,'' laat Gemma zien. ,,Maar het is nooit af. Zo lang het werk hier staat pak ik toch af en toe nog het penseel om er iets aan te veranderen.''

VEEL OPDRACHTGEVERS ZIJN GROOTOUDERS

In het atelier veel werk van kinderen in een ontspannen setting met veelal iets vertrouwds bij zich. Een knuffel, een skateboard, een Suske & Wiske of gewoon bij opa op schoot. ,,Ik heb veel opdrachten van grootouders om kleinkinderen op het doek vast te leggen.'' Op de vraag wat kenmerkend is voor een portretschilder heeft Gemma het antwoord meteen klaar. ,,Je moet geïnteresseerd zijn in mensen, je in ze willen verdiepen en goed kunnen kijken. Als het gaat om een portret in opdracht is het een samenspel tussen de geportretteerde, de opdrachtgever en ikzelf. Er moet interactie zijn. Mensen komen bij mij voor een goed gelijkend portret. Voor mijzelf als portretschilder moet het ook een goed schilderij zijn, qua materiaalgebruik, qua kleur, de lichtinval. Dát moet voor míj allemaal kloppen. Bij het eindresultaat let de opdrachtgever op gelijkenis, maar voor mij gaat het dus verder. Als het ook een goed schilderij is, dan ben ik pas tevreden,'' legt Gemma uit. ,,Het leuke van portrettekenen is dat het heel toegankelijk is voor een grote groep mensen. Als portretschilder heb je een groot bereik. Ik hebt ook altijd plezierig contact met mensen. Daar waar veel kunstenaars op zichzelf, in afzondering, werken maak ik mijn werk mét de mensen.''

POSEREN

Het proces voorafgaand aan het poseren is minstens net zo belangrijk voor Gemma. ,,Ik moet het portret in de geportretteerde zíen voordat ik met verf aan de slag ga en maak dan ook voorschetsen. Ik moet het hebben van momenten die ik mooi vind. Op basis daarvan maak ik keuzes. Poseren is ook best moeilijk, vooral voor kinderen. Vandaar dat ik tegenwoordig werk in combinatie: poseren en foto's. Het persoonlijke contact, het praten met en het kijken naar mensen is een belangrijk proces.''

SNELPORTRETTEN

Dat het portretschilderen in de genen van Gemma zit blijkt wel als ze vertelt dat ze tijdens haar vakanties vaak zin heeft om snelportretten te maken. ,,Het is een ontzettend leuke manier om met de plaatselijke bevolking in contact te komen. Daarvoor heb ik alleen een stukje houtskool en een vel papier nodig, iets wat ik altijd bij me heb. Ook voor het maken van snelportretten is de manier van kijken belangrijk. De lijnen van het gezicht volgen en snel noteren. In een gezicht gaat alles om verhoudingen. Dan is het een kwestie van keuzes maken.''

Op de CV van Gemma staan ook portretten van vijf Zaanse burgemeesters. ,,Die portretten hangen in het gemeentehuis van Zaanstad,'' besluit Gemma.

www.gemmavangelder.nl

info@gemmavangelder.nl