• Free Fotografie

Zinloos geweld

WORMERVEER In tweeënzeventig jaar, een mensenleven lang dus, is er niets gebeurd met het monument aan de provinciale weg in Wormerveer, even voorbij het station, in de richting van Krommenie.

De heg wordt regelmatig getrimd, de bloemetjes eromheen keurig verzorgd. Vlak voor 15 april, de dag waarop als vergeldingsmaatregel van een sabotagedaad door het Zaanse verzet in 1945 – het opblazen van een spoorbrug teneinde Duitse troepenbeweging naar het noorden te voorkomen – zeven willekeurige mensen werden gefusilleerd in het Guisveld, worden elk jaar door de afdeling Stadsbeheer & Onderhoud vlaggenmasten geplaatst en het monument opgepoetst. Een paar weken geleden is de natuursteen met de namen vernield, hebben de slachtoffers trappen na gekregen. Desgevraagd verklaren specialisten dat daarbij gebruik gemaakt moet zijn van zware werktuigen. Een misselijkmakende daad die ontstaat door gebrek aan reflectie, aan kennis van de historie, aan respect voor het erfgoed. Onlangs hield ik op een school een lezing over WO II. Tijdens een nagesprek in de lerarenkamer vroeg men aan een stagiair wat zijn mening was over Winston Churchill. Deze jongeman 'had weleens van die naam gehoord'. Let wel, een derdejaars student Geschiedenis. Dick Walst, beheerder civiele kunstwerken van Domein Openbare Ruimte Zaanstad, kijkt nergens meer van op.

Zo werd onlangs op klaarlichte dag, door een man met een kruiwagen driehonderdvijftig meter roestvrijstalen brugleuning verwijderd inclusief ledverlichting bij de zelden werkende roltrappen in Zaandam centrum. Een slordige tweeënveertigduizend euro schade. Daar ligt geldelijk gewin aan ten grondslag. Een monument vernielen, is zinloos geweld.

Bart Natuursteen uit Zaandijk maakt nu een replica van het monument op de provinciale weg. Een lastige klus, want zie maar eens dezelfde soort steen te krijgen. Het oorspronkelijke lettertype is niet meer voor handen. De kostprijs van de nieuwe plaquette valt mee, denk aan een kleine grafsteen, maar het emotionele verlies is niet in geld uit te drukken. Doodgeschoten: Adrianus A. van Doorn – verpleger, 41; Johan A. Moltzer – journalist, 27; Hendrik L.J. de Vries – fabrieksarbeider, 26; Christiaan F. Becker – smid, 43; Cornelis P. Bakker – landarbeider, 23; Johannes van Muijen – slager, 31; Leon Nordheim – jeugdleider, 34. Komt u op 15 april aanstaande om half acht ook even langs?!