• Jasper F. Lok
    Jasper F. Lok

De Kameleon

Nadat mijn eerste column over Derk Peeters geplaatst was, kwam de vraag van BDU, de uitgever van De Krommenieër, of er geen foto bij kon waarop ik samen met iets typisch Krommenies te zien zou zijn. Iets typisch Krommenies... Wat is er nu typisch Krommenie dat je ook nog eens kunt vatten in een heel klein fotootje. Ik dacht aan het Agathepark. Maar ja, een boom is een boom, die kan overal staan. Bij het beeldje van de twee muzikanten dan… Toen dacht ik ineens aan een ander beeldje: bij boekhandel Stumpel dat van Hielke en Sietse Klinkhamer in hun Kameleon. Ooit werd gevraagd wat dat beeld van die Friese jongens in Krommenie deed. Wat nou Friese jongens, wilde ik toen al corrigeren. Er is helemaal niets Fries aan het duo. Dat het Friese Terherne er vandoor is gegaan met het Kameleon-dorp ligt meer aan het feit dat de Zaanstreek die slag compleet heeft gemist.

Molen De Woudaap zegt het eigenlijk al. Er is in Nederland één Woudaap en die staat fier en trots aan het eind van de Noordervaartdijk, aan het Woudaappad. Vreemd is dat natuurlijk niet. Schrijver Hotze de Roos werd weliswaar geboren in Friesland, maar woonde jarenlang in Krommenie. In 1937 kwam hij als timmerman naar de Zaanstreek en tot aan zijn dood woonde hij op de Lijnbaan. Op nummer 54, waar hij in het begin 17 gulden huur per week betaalde en waar hij in het kleine voorkamertje de avonturen van Hielke en Sietse met hun supersnelle Kameleon bedacht.

Zelf heeft hij nooit willen zeggen waar de avonturen van de tweeling Klinkhamer zich afspeelden. 'Dat kan overal zijn,' liet hij in 1970 uiterst geheimzinnig aan de Leeuwarder Courant weten. Maar hier denken we natuurlijk wel beter te weten. Naast de al eerder genoemde molen De Woudaap komt in de boeken immers ook café De Roemer voor. Dat stond vroeger op de Zuiderhoofdstraat en werd later chocolaterie Van Vegt.

De eerste 11 jaar van m'n leven heb ik op de Kruisstraat gewoond. Op nummer 28b tussen oma Van Bergen en melkboer Wouda in. In die tijd was de Kruisstraat nog geen doorgaande weg. Schuin voor ons huis liep een sloot met daarover een hoog bruggetje. Dat leidde van de Kruisstraat naar de boerderij van… inderdaad ja: Klinkhamer. En aan de andere kant van de sloot, voor ons huis, een kleine smederij. Voor zover ik nog weet van twee broers Zelvelder. En daar heeft Hotze, ga ik dan maar van uit, zich de vrijheid veroorloofd om de smederij aan Klinkhamer te laten toebehoren. Kortom, de Kameleon is echt van Krommenie.